SAĞLIK OKURYAZARLIĞINDA MERAK DUYGUNUZ SİZİ NASIL BAŞARILI KILAR?

Max Liebermann, parlak, genç bir İngiliz doktor, ünlü psikanalist Sigmund Freud’un öğrencisidir. Max olağandışı ve rahatsız edici bir dava ile mücadele eden Avusturyalı dedektif müfettiş Oskar Rheinhardt’a yardım teklifinde bulunur. Max’in olağanüstü algı ve adli tıp becerileri ile insan davranışı konusundaki derin anlayışı Oskar’ın Viyana’nın en gizemli ve ölümcül vakalarını çözmesine yardımcı olur. Vienna Blood adıyla modern kriminal psikolojinin tohumlarını atmasını konu alan üç bölümlük BBC dizisi. Her davada mutlaka kanıt bulmak için bilimsel yöntemleri kullanan Max Liebermann, o dönemin laboratuvarlarını ve bilimsel tüm yöntemleri araştırmalarında kullanır. Gözlem yeteneği, parçaları birleştirme şekli ve psikolojik bilgilerini kullanarak gizemli cinayetleri tek tek çözer.  […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

İLETİŞİMDEKİ GERÇEKLERİN VE ALDATMACALARIN FARKINDA MISINIZ?

Sağlık iletişiminin gelişiminde önemli adımlar atıldığı günümüzde, sağlık okuryazarlığını etkili iletişim tekniklerinden ayırmanın gerekliliği ortaya çıkıyor. Size ne demek istediğimi daha net anlatmak istiyorum. 1920’li yıllarda sigara satışından memnun olmayan şirketler Edward Bernays’ın kapısını çalarlar. Aynı zamanda Freud’un yeğeni olan Bernays’a, müşteri profilini genişletmek için kadınları sigara içmeye ikna etmesini isterler. Freud, “Evladım sigara içmek hayatın en mükemmel ve ucuz keyiflerinden biridir ve en baştan sigara içmemeye karar veriyorsan senin için yalnızca üzülebilirim,” diyerek bu konudaki düşüncesini ifade eder. Bernays da kadınların sigara içmesinin uygunsuz görüldüğü bir dönemde yürüttüğü kampanyayla sigarayı, kadın-erkek eşitliğinin simgesi haline getirir. Bunu yaparken ürünün simgeye […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

LİYAKATİN OLMADIĞI YERDE CEHALET CESARET KAZANIR!

Bir gazetecinin araştırmaları sonucunda gizemli olayların çözülmesini konu alan Secret City dizisinin birinci sezon 1. bölümünde, gerçeklerin peşine düşen bir gazetecinin tüm engellere rağmen puzzle’ın parçalarını tamamlamasını konu alıyor. Bu süreçte de ne kadar engellenmeye çalışsa da hedefine ulaşmak için araştırmaya devam ediyor. Medyadaki bu güç, sağlık alanında da olmalı. İşte bu noktada sağlık konusundaki kafa karışıklıklarının gün geçtikçe arttığı, liyakat sahibi hekim ve bilim insanlarının cezalandırılır gibi muamele görüp, medyada sık sık boy gösteren bazı isimlerin halkı nasıl kandırdığına şahit oluyoruz. Kanıta dayalı tıp ışığında, liyakat sahibi hekimler ve bilim insanları sağlık sistemini örnek olacak seviyeye yükseltebilir. Medya dördüncü […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

SAĞLIK OKURYAZARLIĞI BİLİNCİ OLUŞTURMAK SAĞLIK EKONOMİSİNİN YÖNÜNÜ DEĞİŞTİRECEK!

Dijital dünya tüm çalışma alanlarımızın içerisinde yerini aldı. Özellikle sağlıkla dijital içiçe geçerek, değişimi dönüşüme çeviriyor. Sağlıkla ilgili verilerin doğru anlaşılması ve hayata geçirilmesi için sağlık okuryazarlığı bilinci kazandırılması da gün geçtikçe önem kazanıyor. Türkiye İstatistik Kurumu 2018 yılı internet kullanım oranlarına göre; Türkiye’de internet kullanan bireylerin oranı yüzde 72,9’a ulaştı. Ipsos’un Türkiye dahil 28 ülkede gerçekleştirdiği geniş kapsamlı araştırma, hastalıklarla ilgili bireylerin hangi bilgi kaynaklarına başvurduklarını belirledi. Buna göre hastalık söz konusu olduğunda yüzde 58 oranında hekim veya diğer sağlık personeline danışmak her ne kadar ilk tercih olsa da yüzde 43 ile Google gibi online arama motorları kullanıldığı görülüyor. […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDEKİ BÜYÜK TEHLİKE NE?

Son yıllarda ülkemizde çocuk psikolojisi konusunda “uzman” patlaması yaşanıyor. İlgi çektiğini fark eden bazı kişiler, kendilerini bu alanda uzman ilan edebiliyor. Peki çocuk psikolojisindeki yanlış bilgilerden ve sözde uzmanlardan korunmak için aileler nasıl bir yol izlemeli?

Yanlış bilgiye maruz kalındığı ve aksinin ispat edildiği durumları düşünelim. Yanlış bilginin düzeltilmesinde bireysel özelliklerin ve mesaj özelliklerinin etkisiyle ilgili Psychological Science’ta bir meta-analiz çalışması yayınlandı. Bunun için sahte sosyal ve politik haberleri kullanan 20 çalışma ve yayınlandıkları 1994-2015 döneminde bu çalışmaların aktarıldığı 8 yayın incelendi.

Yanlış bilgiyi destekleyici yönde görüş geliştirerek kendi açıklamasını üreten insanların daha sonra bu ilk inançlarını sorgulayıp değiştirmelerinin zorlaştığı görüldü. Bu durumda, bilginin yanlış olduğuna ilişkin düzeltme mesajının da daha az etkili olduğu ortaya çıktı. İnsanların kendilerine sunulanla yetinmeyip nedensel alternatifler üretme ihtimali arttığında düzeltme mesajının daha etkili olduğu bulundu.

Mesajın içeriği yanlış bilgiyi haklı çıkaran zihinsel modelleri değiştirmeyi sağlayacak biçimdeyse, daha başarılı olduğu saptandı. İçeriğin yüzeysel kaldığı; yani sadece bilginin yanlış olduğunun bildirildiği durumlarda, düzeltme bilgisinin ayrıntılı sunulduğu duruma kıyasla etkisinin zayıfladığı görüldü. Ancak ilginç şekilde, daha ayrıntılı düzeltme bilgisi sunulmasının yanlış bilginin kalıcılığını azaltmayabileceği de ortaya çıktı.

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

ÇOCUK PSİKOLOJİSİNİN MEDYA İLE İMTİHANI NASIL SONUÇLANACAK?

Ülkemizde çocuk yetiştirilmesi konusunda çok farklı fikirlerle karşılaşıyoruz. Bebek , çocuk, ergen ve yetişkin psikolojisini kapsayan alanda medyada konuşan, yazan ve reyting alan hep aynı isimler oluyor. Peki bu durum aslında nasıl olmalı? Bebek, çocuk, ergen ve yetişkin psikolojilerinin her biri ayrı uzmanlık gerektiriyor. Medyaya baktığımızda hep aynı yüzleri görüyoruz. Bu kişiler o kadar gelişmişler ki, kanaldan kanala koşarken uzmanlık alanları da o oranda genişliyor. Öncelikle şunu lütfen bilin! İsminin önünde her Prof., Doç. ya da Dr. yazan kişi, bebeklikten yetişkinliğe uzanan geniş alanda her konuda konuşamaz. Çocuk yetiştirme konusunda psikoloji kadar psikiyatri de önemli olduğu için, “Psikiyatri nedir?” sorusunun […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

BİLİMSEL TOPLANTILAR SÖZDE BİLİME Mİ DÖNÜŞÜYOR?

Bilim insanı olmak için biyoloji eğitimi almaya başladığım öğrencilik yıllarımda, bilimsel toplantılara katılmaya başladım. Heyecanla oturumları dinledim, poster hazırlamak için nasıl bir yol izleyeceğimi araştırdım. Bilimsel toplantılardaki sosyal etkinliklerde de yeni insanlarla tanışma fırsatı yakaladım, birçok güzel ve eğlenceli gösteri oldu.  Ülkemizdeki bilimsel toplantılara yıllardır katılırım. Birçoğunda bir iki konser ve doktorlara yönelik bilimsel ve eğlenceli yarışmalar yapıldığını gözlemledim. Bazen gazetecilerin konuşmalarının ilgiyle dinlendiğini gördüm, bende birçok kez konuşma yaptım. Bu konuşmaların çoğu alanı daha nitelikli hale getirmek, hekim, hasta, medya iletişimi ve sağlık okuryazarlığıyla ilgiliydi.  Alanında başarılı, yeni çalışmalarla vizyon katan yurt dışından bilim insanları gelirdi. JAMA, Nature, Science […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

SAĞLIKLI BESLENMENİN GİZEMLİ İPUÇLARI

Türkiye’de ilk defa, uzmanların eşliğinde sağlıklı beslenme ve medya okuryazarlığı bilinci oluşturmak için kitap yayınlandı.  “Dedektif Duru Gerçeğin Peşinde” serisinin ilk kitabını yazan Bilim ve Sağlık Habercisi Esra Öz, bilgi kirliliğinden kurtulmak için sorgulayan, eleştiren ve çözüm üreten toplum için bu kitabı hazırladı. Kitap, “Sağlıklı Beslenmenin Gizemli İpuçları” başlığıyla raflardaki yerini aldı. 11 yaş ve üzeri çocuklar için yazılan Dedektif Duru, her kitapta başka bir sorunun çözümünü arayacak.      Sağlıklı beslenmek ister misiniz? Peki bunu nasıl yapacağınızı bilmiyor musunuz? Size bu konuda Dedektif Duru yardımcı olacak. Bu serüvende bilimsel ve eleştirel düşünce ile problemleri nasıl çözeceğinizi öğreneceksiniz. Medyadaki bilgi […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

SAĞLIK VE BİLİM HABERCİLİĞİNDE BİR DÖNÜM NOKTASI

Sağlık ve bilim haberciliğinde önümüzdeki Aralık ayında 12. yılıma gireceğim. Bu sene mesleki anlamda  “Ne gibi farkındalıklar oluşturdum?” diye düşünmeye başladım. Yıllardır, habercilikte yenilikler yapmaya çalışarak, bilim ve sağlık haberciliğinde uzmanlaşmanın olması için çalışmalarımı sürdürüyorum. Bu alandaki boşluğun, bilmedikleri işin uzmanı gibi ortada dolaşanlara kalmasını istemiyorum. Çünkü, sağlık hiçbir şeye benzemez. İnsanların zorlu günlerinde, yol göstermek ve yaralarına merhem olabilmek önemli olan. Sağlık çalışanları ve bilim insanlarının yaşadıkları zorlukları dile getirip, nitelikli ve üretenlerin sesini duyurarak gündeme getirmek bizim işimiz. Tabii ki, sorunları yazıp kendi sorunlarında lal olan bir mesleğin mensubu olunca, gazetecilerin yaşadığı sorunlara da çözüm üretmek şart. Geçtiğimiz […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz:

GELECEĞİN MEDYASI ROBOT GAZETECİLERİN Mİ?

Teknoloji geliştikçe yeni bir devrin başlangıcı oluyor. Endüstri 4.0 nesnelerin interneti ya da siber-fiziksel sistemlerolarak tanımlanıyor. Devrimleri şu şekilde sıralayabiliriz: •             ENDÜSTRİ 1.0 : Su ve Buhar Enerjili Mekanik Üretim Tesisleri •             ENDÜSTRİ 2.0 : İş Bölümüne Dayalı Elektrik Enerjili Kitlesel Üretim •             ENDÜSTRİ 3.0  : İmalatın Otomasyonunu İleriye Taşımayı Başaran Elektronik ve Bilgi Teknolojileri •             ENDÜSTRİ 4.0 : Siber Sistemlere Dayalı Üretim Medya da bu değişimden etkileniyor ve toplumda robot gazetecilerin haber yapması şaşkınlıkla karşılanıyor.  Robot gazetecilerin neler yaptığına bir bakalım. Google DeepMind şirketi, Google’ın yapay zekâ ile ilgili çalışmalarını yürüten bir alt şirketi. Burada, robotlara yeni anılar edinme […]

Continue Reading

Şunları da beğenebilirsiniz: