ŞİDDETSİZ İLETİŞİMİN 5 YOLU

Yazıyı okumaya
başlamadan önce şu müziğin eşlik etmesi için linki tıklayabilirsiniz. 

Yeni bir kasabaya gelen genç bir kadın ve kızı çikolata
dükkanı açarlar. Kasaba halkı, çikolatayı daha önce bilmediği için temkinli ve
tepkili yaklaşır. Zamanla kasaba halkının bir kısmı, eğlencenin, neşenin, umudun ve çikolatanın olduğu yeni bir
hayat ile tanışır. Bu yenilikten memnun olmayanların tepkisi ise, bir süre sonra sözlü
ve sözsüz iletişim şiddetine dönüşür. Nefis çikolataların kokusu ve mutluluk
veren lezzeti ile kadın, kasabalılara sevgiyle yaklaşarak iletişim engelini aşar. Sonunda
çikolatanın kokusu tüm kasabayı sarar. Çikolata filminde izlediğimiz
şiddet örneklerine benzer sorunlarla, günlük hayatımızda da karşılaşabiliyoruz.


“Şiddetle hedefine ulaşılan zafer
anlık olduğu için yenilgiye eşittir.”
M Gandhi

Şiddet gün geçtikçe hayatımızın merkezine yerleşiyor. Medyada
şiddet ile ilgili haberlerin sayısı artıyor. Hatta şiddetin dozu da
yükselirken, dehşet içerisinde haberleri izliyoruz.
İnsanlar öfkeli şekilde hareket ediyor.  Şiddete meyil etmeden, sesler yükselmeden,
kaşlar çatılmadan ve yumruklar sıkılmadan önce durup, sakin ve derin bir nefes
almanın önemini hatırlamak gerekiyor.

Şiddetsiz iletişim denildiğinde akla gelen ilk isim Psikolog
Marshall B. Rosenberg, “Ortayı bulma peşinde değiliz. Anlaşmazlığı herkesin tam
anlamıyla tatmin olacağı biçimde çözme arayışındayız.” diyor.

Şiddetsiz iletişim için 4 temel davranış öneriyor:  Gözlem, duygu, ihtiyaç, istek.

Gözlem
Sevgilinize mesaj attınız. Gördüğü halde yanıt vermedi.
Hemen ters bir tepki göstermeyin. Çok zor bir durum olduğunu biliyorum. Marshall
B. Rosenberg, bu tip durumlarda “yalancı gözlemler” yaşanabildiğini söylüyor.  Sevgilinizin mesajınıza yanıt vermemesi, size
saygı duymadığı düşüncesine kapılmanıza neden olabiliyor.

“Yanıt vermemesi neden beni bu kadar rahatsız ediyor?” sorusunu
kendinize sorup, sakin ve açık bir şekilde sevgilinizle konuşmalısınız. Karşınızdakini
suçlamadan ya da rencide etmeden, iletişime geçmelisiniz.

Yargılamadan gözlem yaptığınızda, etkiye tepkiniz farklılık
gösterir.  Tepkiniz, iç sesinizde şu
sinyalleri içermemeli:

•             “Haddini
bildirmem lazım.”
•             “Beni
dışladı.”
•             “Eyvah
çok yetersizim!”
Duygular
Öncelikle kendinizi tanıyın. Mesaja yanıt gelmediğinde
öfkelendiğinizde “Kendimle ilgili neyi geliştirmek istiyorum?” sorusunu sorun. Thomas
d’Ansembourg’un dediği gibi, “Kendinin farkında olmak, karşındakini tanımanın
ilk adımıdır.”

Duygularınızı dile getirin, “Mesajlarıma yanıt vermediğinde üzülüyorum.”
alacağınız yanıt belki de, “Telefon etmeye bile zaman bulamıyorum.” olabilir.

İhtiyaçlarınız karşılanırsa mutlu olurken, karşılanmazsa
alttan alta öfke oluşuyor.  Şunlara karşı
dikkat edin:

•             Yarış,
rekabet
•             Doğru/yanlış
•             Ceza/ödül
•             Yetersizlik
düşüncesi
•             Kültürel
koşullanmalar
•             Çatışma
•             Dahil
olamamanız
•             Ötekileştirme
•             Bencillik
İhtiyaçlar
İsteklerinizi ve beklentilerinizi ortaya koyun. Böylece karşınızdakinin
ihtiyaçlarını da görmeye başlarsınız. Korkularınızın ve gerçek ihtiyaçlarınızın
ayrımını belirleyin. İhtiyaçlarınızın farkına vardığınızda, duygularınızı
yönetmeniz kolaylaşacaktır. 

İstek
İsteklerinizin olması için ne yapmanız gerektiğini
düşünün.  Karşınızdakinden olumlu
cümleler kurarak, somut şeyler isteyin. Sorunu birlikte çözmek için neler
yapabileceğinizi ele alın.  Buna göre bir
dil geliştirin.

Bu dört aşama sırasında dinleme etkisini karşınızdakini
düşman olarak değil, dost olarak görmeniz gerektiğini ve “biz”  düşüncesini unutmayın. Ayrıca şu cümle
kalıplarından uzak durun:

  • ·        
    Galiba kendimi iyi ifade edemedim.
  • ·        
    İzin verin tekrar açıklayayım.
  • ·        
    Ne demek istediğinizi çok iyi anlıyorum.
  • ·        
    Benim söylediklerimden ne anladığını dile
    getirmen çok hoş bir davranış.


Davranışlarınızı Etkisi
Altına Alan Medyayı Unutmayın
Hep unutulan medya etkisini de ekliyorum. Medya sizin şiddet
konusunda tepkilerinizi şekillendirir. Nasıl mı?

Filmler ve dizilerde izlediğiniz rol modelleri örnek alarak
tepkileriniz değişebilir. Reklamlarda gördüğünüz, haberlerde özellikle
vurgulananlar bakış açınızı etkiler. Haberleri izledikten sonra , “Of içim şişti
resmen” dediğiniz oldu mu? İşte şiddet haberlerini sürekli izlerseniz, sizin
için normalleşir ve bu da olaylara karşı sevgi dolu ve empati kurarak değil de,
öfke ve nefret dolu tepkiler vermenize neden olabilir. Hatta entrika eken
medya, felaket haberleri biçecektir.

“Haklı çıkmak mı yoksa hayatı daha güzel kılmak mı? Hangi
oyunu oynamayı tercih edersiniz?” diyen Marshall B. Rosenberg gibi,  önemli olan hayatı daha yaşanabilir ve güzel
kılmak. Medyanın etkisi, dört etkinin yönlendirilmesinde ve şekillenmesinde çok
büyük role sahip. Bu nedenle medya okuryazarlığı bilinci oluştukça, daha mutlu
ve huzurlu bir topluma dönüşeceğiz.

Şunları da beğenebilirsiniz:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir